|
مروري كوتاه بر اقليم
استان قم
استان قم با وسعت تقريبي 12000 كيلومتر مربع در موقعيت
34 درجه و8 دقيقه تا 35 درجه و 11 دقيقه عرض جغرافيايي
و 50 درجه و 6 دقيقه تا 52 درجه و 3 دقيقه طول
جغرافيايي قرار گرفته است.اين استان تقريبا در مركز
ايران واقع شده و از شمال به استان تهران ،از شرق به
استان سمنان و درياچه نمك و دشت كوير ، از جنوب به
استان اصفهان و از غرب به استان مركزي محدود
ميباشد.ناهمواريهاي اين استان تقريبا كم بوده و حدود
25 درصد وسعت استان كوهستاني است كه عمدتا در جنوب و
جنوب غرب واقع شده و 75 درصد آن به صورت دشت هاي كم و
بيش مسطح و داراي شيب در جهت شرق ميباشد كه عمدتا در
نواحي مركزي ، شرقي و شمال شرقي استان واقع شده
است.بلندترين كوه اين استان وليجا با ارتفاع 3330 متر
و پست ترين نقطه استان در حاشيه درياچه نمك با ارتفاع
حدود 700 متر ميباشد.جريانات جوي حاكم بر استان در فصل سرد سال امواج غربي
بوده كه عمدتا كمفشارهاي مديترانه اي و گاهي سوداني را
وارد منطقه مي كند بعلاوه در اين فصل پرفشارهايي كه
داراي منشا سيبري ، شمال اروپا و مناطق قطبي مياشد از
شمال و شمال غرب اين منطقه را تحت تاثير قرار
ميدهند.در فصل گرم سال جريانات غربي به سوي عرضهاي
بالاتر تمايل پيدا كرده و پرارتفاع جنب حاره اي بر
منطقه حاكم ميشود كه پيامد آن ايجاد توده هواي گرم و
خشك در اكثر مناطق كشور و از جمله استان قم ميباشد. از
طرفي به دليل موقعيت جغرافيايي و پستي منطقه و وجود
ناهمواريهاي غرب و جنوب غرب آن بهره اين استان از
جريانات مرطوب و بارانزا بسيار كاهش ميابد.همچنين به
علت استيلاي بادهاي خشك شرقي در بيشتر ايام گرم سال
(نمودار شماره 1 گلباد سالانه ايستگاه قم) مقدار رطوبت
كاهش يافته است. لذا طبيعي است كه اقليم اكثر مناطق
اين استان نيمه بياباني با تابستاني گرم و خشك و
زمستاني كم و بيش سرد باشد(بررسي اجمالي وضعيت جوي
ايستگاه قم-گزارش تحقيقاتي شماره 6 – اداره كل
هواشناسي قم) .
به منظور شناخت بهتر اقليم هر منطقه بارش سالانه و
متوسط دماي سالانه از مهمترين پارامترها ميباشد كه با
استفاده از آمار بلند مدت بارش و دما در سطح استان و
اطراف آن نقشه هاي همبارش و همدماي استان تهيه گرديده
است كه با توجه به اين نقشه ها ميزان بارش در سطح
استان (نقشه شماره 1 ) از غرب به شرق كاهش يافته است.
هسته هاي پر بارش استان به ميزان 260 ميليمتر در نواحي
كوهستاني غرب و جنوبغرب آن واقع شده است و كمترين
ميزان بارندگي در نواحي كويري استان به ميزان كمتر از
125 ميليمتر در سال مي باشد. با توجه به نقشه همدماي
استان (نقشه شماره 2 ) سردترين نواحي استان در منطقه
غرب و كوهستاني آن باميانگين حدود 13 درجه سانتيگراد و
گرمترين نواحي استان در مناطق شرقي و كويري با ميانگين
حدود 20 درجه سانتيگراد واقع شده است. ايستگاه قم كه
تقريبا از لحاظ جغرافيائي در مركز اين استان واقع شده
است از لحاظ ميزان بارش و دماي سالانه نيز تقريبا معرف
متوسط استان ميباشد.
نقشه
ها:
نقشه
شماره 1- خطوط همبارش بلند مدت استان قم
نقشه
شماره 2- خطوط همدما (میانگین سالانه ) بلند مدت استان
قم
نقشه
شماره 3- شبکه ایستگاههای هواشناسی استان قم
نقشه
شماره 4- نمودار گلباد بلند مدت
ایستگاههای استان قم
|
